Regesty (22)-(42): 1651-1679

(22)     10. II. 1651     Czukiew

Księga sądowa Czukwi 1586-1680 [1529-1721], CAHU Lwów, f. 142, op. 1, sygn. 1, s. 241-243

Andrzej Sanoczki, Hrycz Kudlowicz i Wojciech Szandrow skarżą na Zuzannę Żołnircząnkę o dokonanie czarów u Krzyszka Kurdzielia, którego żona poprosiła ją o pomoc w wyśledzeniu skradzionych koni. Żołnirczanka skazana na spalenie na stosie, w drodze łaski zamienione na chłostę i wygnanie ze wsi, zaś żona Krzyszka Kurdzielia na karę grzywny.

(23)     1652   Kasina Wielka

Księgi gromadzkie wsi Kasina Wielka 1513-1804, wyd. B. Ulanowski, SPPP, t. XI, Kraków 1921, nr 3369

Wojciech Kot pomówił Katarzynę Zachwiejową o uprawianie czarów bez dostatecznych dowodów. Wójt z ławnikami w ciągu dwóch tygodni mają sprawę zbadać i wydać wyrok.

(24)     1653   Piątkowa

Księga sądowa wsi Piątkowej 1627-1798, AP w Rzeszowie, Akta Gminy Błażowej, sygn. 98, s. 128

Jan Kowal twierdzi, że widział jak żona Stanisława Plesniaka zbierała rosę. Wobec braku dowodów sąd nakazuje stronom pogodzenie się i nie wznawianie sporów pod karą grzywny.

(25)     1660   Ekonomia samborska

Zbory ab Ao 1659 ad an 1665tum, BUL rkps 514/III, k. 49

Iwanowa Komarnicka ze wsi Bahnowate oskarżyła pasierbicę Nastasię Sypowiczową o poczarowanie jej męża. Gromada nakazała Nastasi wyprowadzić się ze wsi na co najmniej trzy mile.

(26)     1660   Ekonomia samborska

Jw., k. 65v

We wsi Lipie żony Lesia i Jędrzeja pomówiły się wzajemnie o to, że „je iedna do drugiej chodzili pomiędzy krowy”. Strony pojednały się, jednak za nie stawienie się do sądu zostały skazane na grzywny.

(27)     1660   Ekonomia samborska

Jw., k. 68

We wsi Mszaniec żona Iwana Szymczaja podlała czarami krowy Hrycia Hinikowego i Michajła Deriaka, „gdzie się mało niepozabiiali, a co dziesiątnik widział i inne sąsiedzi”. Krajnik ma przeprowadzić śledztwo i raport przesłać do sądu zamkowego.

(28)     1660   Ekonomia samborska

Jw., k. 81v

Hrehory Ilnicki ze wsi Ilnik skarży na Tankę Steciowiczkę, że ona Lesia Ilnickiego chciała „czarami w piwie struć”. Sprawa ma zostać rozsądzona za dwa tygodnie.

(29)     1660   Ekonomia samborska

Jw., k. 82

W Ilniku na Boże Narodzenie pod furtą cerkiewną znaleziono jakieś czary. Sąd nakazuje przeprowadzić śledztwo na miejscu zdarzenia.

(30)     1660   Ekonomia samborska

Jw., k. 94

Wasil Starkowicz ze wsi Przysłop oskarża Symkowiczkę y żonę Huciową o podsypanie czarami jego chałupy. Krajnik ma przeprowadzić śledztwo i raport przesłać do sądu zamkowego.

(31)     1664   Ekonomia samborska

Jw., k. 235v

Wasyl Toruwnicz ze wsi Ilnik oskarża Wołoszynkę o poczarowanie owiec. Jej mąż Jacko Wołoszyn ma się odprzysięgać z dwoma sąsiadami.

(32)     1664   Ekonomia samborska

Jw., k. 240v

Symko Kaszczycz z Groziowej oskarża Pawła Halkowego o zaszkodzenie mu czarami na zdrowiu.

(33)     1667   Ekonomia samborska

Zbory 1667-1670, BUL rkps 515/III, k. 26

Żona Pawła Zdybowego ze wsi Zadzielsko podsypała czarami dom Stecia Turczaniczyja. Skazana na grzywny, pomimo, że czary nie odniosły żadnego skutku.

(34)     26. XI. 1668   Kres klimkowski

Księga sądowa kresu klimkowskiego 1600-1762, wyd. L. Łysiak, SPPP seria II, dział 2, t. 4, Wrocław 1965, nr 691

Podczas prawa rugowego gromada kunkowska uskarżała się między sobą o szkody we wsi poczynione przez czary i kradzież. W braku dowodów gospodarze mają uczynić przysięgę o niewinności swoich domowników.

(35)     26. XI. 1668   Kres klimowski

Jw., nr 692

Podczas prawa rugowego gromada klimkowska uskarżała się między sobą o to, że jedni drugim pożytek od bydła odejmują za pomocą czarów. W braku dowodów gospodarze mają uczynić przysięgę o niewinności swoich domowników.

(36)     1670   Ekonomia samborska

Zbory 1667-1670, BUL rkps 515/III, k. 105

W Jabłonce Niżnej żona Stasia Juszkowica pomówiła o żonę Macieja Dwulatka o poczarowanie krów, a następnie pobiła ją w sprzeczce. Ukarana grzywnami za posiniaczenie Dwulatkowej.

(37)     10. II. 1677     Kres klimkowski

Jw., nr 772

Łukacz z Kunkowy skarży na Fedora Dzwonczyka o pomówienie jego żony o zepsucie szynku (czarami). Sąd nakazuje żonie Łukacza odprzysiąc się. Zakaz wznawiania sprawy pod karą grzywny

(38)     10. II. 1677     Kres klimkowski

Jw., nr 775

Żona wójta klimkowskiego skarży na Stefana Klimkowskiego, że pomówił ją jakoby „miała z diabły narabiać”. Sąd nakazuje, aby ją przeprosił publicznie i zapłacił grzywnę. Zakaz ponawiania oskarżeń pod karą grzywny.

(39)     8. III. 1678      Kres klimkowski

Jw., nr 797

Iwan [H]uba skarży na Iwana Niemczaka o pomówienie o czarowanie. Sąd nakazuje [H]ubie odprzysiąc się wraz z żoną i teściową. Dodatkowo żonę [H]ubową sąd skazuje na chłostę, a Jana Niemczaka na grzywnę. Zakaz wznawiania kłótni pod karą grzywny lub chłosty.

(40)     1678   Kres muszyński*

Akta Sądu Kryminalnego Kresu Muszyńskiego 1647-1765, wyd. F. Piekosiński, SPPP, t. IX, Kraków 1889, nr 18

Anna Dudzicha, zagrodnicą podzamkowa z Muszyny oskarżona o czary – szkodzenie ludziom na zdrowiu i dobytku, psucie obór i szynków, czary miłosne. Po zaprzysiężeniu świadków oddana na tortury, na których przyznała się do różnorodnych guseł. Skazana na spalenie na stosie.

______________

* (w skład sądu kryminalnego kresu muszyńskiego wchodzili zwykle przedstawiciele dwóch miast – Muszyny i Tylicza, oraz wójt i przysiężnicy z kresu, lecz nie zawsze wszystkie trzy zespoły były obecne. Sprawę powyższą rozpatrywali tylko sędziowie miasta Muszyny, z prawem wiejskim proces ten nie miał zatem nic wspólnego)

(41)     1. III. 1679      Kres klimkowski

Księga sądowa kresu klimkowskiego 1600-1762, wyd. L. Łysiak, SPPP seria II, dział 2, t. 4, Wrocław 1965, nr 817

Iwan Huba uskarża się na sąsiadów swoich Hujczków o złodziejstwo i warzenie trzasek. Iwonce, która trzaski warzyła sąd dekretuje 20 plag.

(42)     15. III. 1679    Wola Żarczycka

Księga sądowa wiejska Woli Żarczyckiej (1578-1722), Zbiory parafialne, kopiariusz w zbiorach prywatnych Józefa Półćwiartka w Rzeszowie, nr 125; wyd. M. Podgórski, Wola Żarczycka, Jasło 1878, s.58

Wójt dziedziczny Jacek Jan Marchocki, stolnik czchowski, zapisuje protest na gromadę jako na „rebellizantów Króla pana naszego”, przez które to bunty dzieją się złodziejstwa, zabójstwa, nierządy, „także i czarownic namnożyło się wiele”.

Licencja Creative Commons

Reklamy